การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความเข้าใจเรื่อง "ระบบร่างกายมนุษย์" ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โดยใช้การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ร่วมกับสื่ออินโฟกราฟิกและแบบจำลอง
ครูผู้จัดทำ: นายธวัช เหรียญทอง
ประเด็นท้าทายในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน
1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้และคุณภาพผู้เรียน
เนื้อหาเรื่องระบบร่างกายมนุษย์ (เช่น ระบบย่อยอาหาร ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบหายใจ) มีคำศัพท์เฉพาะทางจำนวนมากและมีความเชื่อมโยงของอวัยวะที่ซับซ้อน นักเรียนจำนวนมากเรียนรู้แบบท่องจำโดยไม่เข้าใจการทำงานที่สัมพันธ์กันของระบบต่าง ๆ ทำให้ลืมเนื้อหาเร็วและไม่สามารถอธิบายเชื่อมโยงระหว่างระบบได้ อีกทั้งบางคาบเรียนต้องอาศัยจินตนาการจากภาพในหนังสือเพียงอย่างเดียว ขาดสื่อที่ช่วยให้เห็นภาพโครงสร้างและกระบวนการทำงานที่ชัดเจน ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ในหน่วยนี้ไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
2. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล
P (วางแผน): วิเคราะห์ผู้เรียนและจุดที่เข้าใจผิดบ่อยจากผลการเรียนปีที่ผ่านมา ออกแบบ/ปรับประยุกต์แผนการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning โดยใช้สื่ออินโฟกราฟิก แบบจำลองอวัยวะ และกิจกรรมกลุ่ม กำหนดเป้าหมายผลสัมฤทธิ์ที่ชัดเจน D (ปฏิบัติ): จัดกิจกรรมให้นักเรียนสร้างชิ้นงาน/แบบจำลองระบบร่างกายด้วยตนเองเป็นกลุ่ม นำเสนอหน้าชั้นเรียน และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างระบบต่าง ๆ ผ่านการอภิปราย C (ตรวจสอบ): ประเมินความเข้าใจด้วยแบบทดสอบก่อน-หลังเรียน ชิ้นงาน/ผลการนำเสนอ และแบบประเมินการทำงานกลุ่ม เทียบกับเกณฑ์ที่กำหนด A (ปรับปรุง): สรุปผลและปรับกิจกรรม/สื่อให้เหมาะสมยิ่งขึ้นในรอบการสอนถัดไป รวมถึงขยายผลไปยังหน่วยการเรียนรู้อื่นที่มีลักษณะเนื้อหาใกล้เคียงกัน
3. ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง
3.1 เชิงปริมาณ
นักเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 ของห้องมีผลการทดสอบหลังเรียนเรื่องระบบร่างกายมนุษย์ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 ขึ้นไป นักเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 สามารถผลิตชิ้นงาน/แบบจำลองระบบร่างกายและนำเสนอได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด
3.2 เชิงคุณภาพ
นักเรียนสามารถอธิบายการทำงานที่สัมพันธ์กันของระบบต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ได้อย่างเป็นเหตุเป็นผล นักเรียนมีทักษะการทำงานร่วมกันเป็นทีม กล้านำเสนอผลงาน และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิทยาศาสตร์มากขึ้น